South End

deel 35 van Jenna's verhaal
I walked this morning in Adams Morgan. There were a lot of addicted people there.
Yeah, but they don’t bother you. They only harm themselves. They destruct their own body.

Jenna vraagt of het raam dicht mag ze heeft het koud.
I am warm, zegt de taxichauffeur.
Me too, zegt Josch.
Jenna valt in slaap.
She’s pregnant, zeg ik. She can’t control her temperature.

She’s pregnant? Ill take extra care of her.
That’s nice of you.
I know what it is. My wife vomited a lot. The pregnancy went fine accept for the vomiting. The delivery.. She got a c-section.. They cut you open just like that. I got no time to think. They cut a woman open very quickly. Like she’s a pillow.

So Adams Morgan is not a dangerous neighbourhood?
No. South End is. I don’t drive there. If somebody ask me I say I already have a ride. I don't go there.
Why not?
They rob you. Like now I have money in my cab. They know I have money in my cab and they rob you each year four cabdrivers get killed in South End. I don’t go there.
There are people in South End they never come downtown Washington. They never leave the area.
But if you don't go in and they don't come out, who do they rob?
Its drugs, they come in.
So they rob each other?
Yes... I don't believe that you came to see Bush. I don't understand why he got re-elected. I don't understand the American people. The day they re-elected Bush, I stopped believing. We don't need him here.
He is running the country.
Is he? What's he running? ...You have to speak English. When you live in this country, you have to speak English.
The Chinese in NY don't.
You have to speak English.. how can I talk to you when I am in the cab and I don't speak English?
Than I say tooo dieee aaiirporrrt.
Hai, you answer.
Hai.
And then you drop me off in South End.
And you never return and never be heard off again.
Yes.
24 augustus 2006
meer Jenna verhalen...»

dit is Amerika 2

deel 34 van Jenna's verhaal
De Ethiopische taxichauffeur zegt dat hij op maandag en dinsdag slaapt. Hij heeft een dochtertje.
Zie je haar dan nog wel?
Ja, ze gaat om negen uur naar bed.
Later dan jij? Dat is raar.
Het is een kind. She has no responsibility. She doesn’t know. Sometimes she takes me by the nose like that while I am asleep.
So you come home.. you eat..
No I ate already.
You come home... You talk to your wife..
No no. No talking. Sleep, lacht de taxichauffeur.
Why did you come to Amerika?
It was not safe for me in Ethiopia.
What did you do?
I didn’t do anything.
Why were you persecuted?
My father was in jail.
Why was your father in jail. What did he do?
He didn’t do anything. He was from the wrong tribe.
Was it difficult to come to Amerika?
Not at the time. I was being persecuted. So they let me in the country. It was better and now it is bad again.
Your father, he is in Amerika?
No he is much to old. You can't bring him here. This country is for young people. What can he do here? 
You want to stay in your own country with your own customs and traditions.
Is he still in jail?
No, they helped me here in Amerika to get him out of jail. That's good that they help you.
I have it better here than in Ethiopia.
You have to work two jobs.
Amerika is an working country. You have to work here. So were are you from?
Holland. The Netherlands. I wanted to see Bush, but he is in China.
What do you need Bush for? He better stay away.
Why?
What good has he done for the country. Name me one thing. He is panicking. He doesn’t know how to get out of the war. People are fed up with the war in Iraq. He doesn’t know how to end it.
Does he want to end it? Is it about oil?
Yes, sure, economic reasons. But people are fed up. He has said three to four months. It's still going on. What do you need Bush for? He better stay away.
Why?
What good has he done for the country. Name me one thing. Name me one good thing he has done.
He is a good catholic.
Born again Christian, corrigeert Jenna me vanaf de achterbank.
Yeah, that's religion. That has nothing to do with politics.
I am Moslem, but both religions are the same. We recognise Jesus. We are not that different.
But the radical believers they are both the same. Where was Jesus born?
In Bethlehem.
And that is where?
Ueuh in Israel?
No, in Palestine.
Sorry. That was a trick question.
You believe Jesus died for the sins of all people. We believe he is a spirit. Jesus is one of the profets.
Yes, we are not that different.

Where did you meet your wife? In Amerika?
Yes.
How?
In the gym.
How is an Ethiopian wedding like? Does the bride wear a white dress?
Yes that's the same.
And rings?
Yes but the guests come a week early.
To party?
Yes they stay and chat and eat and the woman sing traditional songs and the man dans.
And drink?
Yes we drink an eggdrink. It's made with honey. You let it stay very long and then the alcohol comes. 
And all the guest stay at your house?
Yes, but most of them have not so big house.
And then they lay all over the place?
Yes, some just fall down and sleep.
Is the ceremony in a church?
No a church is for the catholic.
Yes, sorry.
It's not in the mosque. It is at home. Three old man perform the ceremony. They say all nice things about the couple and then they are married.
Do you have to say I do?
Yes it's the same. The day after there is a small ceremony in traditional clothes. That's when you open the presents. And you write the names down.
And then they go home.
Yes, then you can send them home.
23 augustus 2006
meer Jenna verhalen...»

dit is Amerika

deel 33 van Jenna's verhaal
Loop met Jenna en Josch door Adams Morgan in Washington. Dit is al het vijfde Ethiopische restaurant dat ik ben tegengekomen, zegt Josch en twee Ethiopische winkels.
De taxichauffeur die ons terug brengt naar Dulles airport is Ethiopisch.
Yes, cultures kling together. That's normal, zegt hij.

De taxichauffeur is Ethiopiër. Hij is pas vijf jaar in Amerika. Het bevalt hem hier, zegt hij. Hij spreekt goed Engels. Hij woont in Springfield Virginnia.
In een gemixte culturele buurt. I like it, zegt hij. Chinese, Amerikans Azians door elkaar. English, zegt hij. You have to speak English. Hij werkt twee banen.
‘s Ochtends in het hotel en de rest van de dag taxichauffeur.
Hij werkt van 6 tot 6 zeg ik tegen Jenna. Hij gaat om 8 uur naar bed.
Je moet dat niet vergelijken, zegt Jenna, de gewezen H/R manager. Dit is Amerika. Hij heeft het nog goed. Hij werkt maar vijf dagen en waarom gaat hij om 8 uur naar bed als hij om 6 uur begint met werken? Ik werkte ook zo lang in Nl. Josch werkt 55 uur per week. In Nl met die ATV dagen. Dat is niet goed. Dat werkt niet. Waarvoor ze bedoelt waren daar worden ze niet voor gebruikt de ATV dagen. Je moet dat niet vergelijken. Dit is Amerika.
22 augustus 2006
meer Jenna verhalen...»

early bird

deel 33 van Jenna's verhaal
De afstanden tussen de memorials en gouvernmental gebouwen in Washington zijn te ver. Onoverbrugbaar voor de physical impaired, de ouden van dagen en zwangere vrouwen. Jenna is zwanger. Ze puft als ze de treden van het Lincoln Memorial opklimt. Het Korean memorial slaan we over, zegt Jenna. Maar ik wil wel nog naar de Library of Congress. De Library is de grootste van het land, zegt Jenna. Ze bewondert het gebouw.
Als je hier mag werken, daar moet je toch wel blij van worden.

Langs the Mall liggen de musea van het Smithsonian Institute. Josch wil naar het Flight-museum.
Ik wou vliegen, zegt Jenna. Vroeger.
Dan ben je een early bird.
Ik wou vliegen vroeger.
Ik probeerde te vliegen boven aan de trap. De moeder reageerde niet eens meer als ze gerommel op de trap hoorde. Oh, dat is Jenna, die probeert te vliegen.
Ik probeerde te vliegen van de trap af. Soms wel drie keer per dag, viel ik van de trap. Ik wou vliegen vroeger.

meer Jenna verhalen...»
18 augustus 2006

wie is baas

deel 32 van Jenna's verhaal
Washington is schoon. Tenminste.. het centrum is schoon.
Het centrum met de ambassades en de musea en de hotels.
Washington is groot. Monumentaal en een gebouw is geen gebouw als er geen zuilen voor staan. De gebouwen zijn wit. Schoon.
Het is me niet duidelijk hoe de gebouwen zo wit blijven.
Ze zien eruit alsof ze net gebouwd zijn of net schoongemaakt met chloorbleek, whitener en vuilafstotend spul tegelijk.
De proporties van de gebouwen zijn...
Speer zou hier heel gelukkig van worden

De gebouwen zijn geïnspireerd op Griekse tempels.
Grieks orthodoxe kerken. Romeinse paleizen.
Maar zonder sophisticated gebruik van uitgekiende measurements.
Het is te groot. Te poenerig. Te goud.
Jenna heeft de route uitgestippeld. Het Witte Huis.
Capitol Hill. Het Washington Monument. Het Vietnam Veterans Memorial. Het Korean War Veterans memorial.
World War II Memorial, Het beeld van Lincoln.
Lincoln kijkt uit over een vijver. Reflecting Pool.
De eenden in de vijver vliegen op.
Wie is de baas onder de eenden, vraagt Josch. Is er iemand de baas?
Niemand is baas. Onder vogels heerst een horizontale organisatie.
Daar geloof ik niet in, zegt Jenna. Dat werkt niet.
Hoe kan het dat vogels niet tegen elkaar aan botsen, zegt Josch.

Een zwerm vogels. Hoe vliegt een zwerm. Spreken ze af hoe ze vliegen.
Rechtsom. Linksom.
Vogels hebben regels.
Een vogel probeert altijd naar de plaats te bewegen waar de meeste andere vogels zitten. Een vogel bewaart een minimale afstand tot andere vogels.
Het resultaat is een onregelmatige zwerm waarbij diegenen aan de rand voortdurend meer naar het midden proberen te komen waarbij ze andere vogels wegduwen.
Vogels hebben regels.
Een vogel probeert in dezelfde richting te vliegen met dezelfde snelheid als de gemiddelde snelheid van de andere vogels. De vogel bewaart een minimale afstand van obstakels Het resultaat is een sierlijk bewegende gesynchroniseerde zwerm die geregeld van richting verandert obstakels vermijdend.
Niemand is baas.
uit: complexiteit en evolutie prof. Francis Heylighen
meer Jenna verhalen...»
15 augustus 2006

geen bed

deel 31 van Jenna's verhaal
Jenna heeft een weekendje Washington geboekt. Een package-deal met hotel en vliegreis.
Steek mijn magneetkaart in de deur en doe de deur open. Kijk rond in mijn hotelkamer. Geen bed. Een bank. Een kast. Maak de kast open om te kijken waar het bed verstopt is. In de kast staat een televisie. High speed internet. Internet. Wat een verleiding. Dit weekend mag de computer niet aan. Heb de laptop op last van Josch in New York achtergelaten.
Een doorgang leidt naar een kleiner kamertje. Er staat een bureau, een stoel en een lamp. Geen bed.
Er is nog een deur. De slaapkamer met badkamer. Een enorm tweepersoons bed en nog een televisie. Dit is geen hotelkamer, dit is een suite.
Moet je die meubels zien, zeg ik tegen Jenna.
Jenna houdt de antieke stoel ondersteboven.
Ach nee, dit zijn hotel-meubels uit China. In dit soort hotel-kamers zit ik altijd. Je ziet het aan de extraatjes. De zeepjes.. de complementary krant. Je ziet aan de extraatjes hoe goed het hotel is...Dit hotel is niet zo...weinig extraatjes.
meer Jenna verhalen...»
15 augustus 2006

French toast

deel 30 van Jenna's verhaal
Ontbijten in Washington.  
We noemen het brunch, zegt Jenna na een blik op de kaart. Alle gerechten worden met frieten, ham, bacon, sausages of eieren geserveerd.
Mijn koffie is koud en ik vraag een nieuwe.
Je krijgt een refill, zegt Jenna. It's free.
De koffie wordt zo vaak bijgevuld als je maar wilt.
Ik bestel French toast.
Wat voor de hand liggend, zegt Jenna die al een jaar in New York woont.
Ze bestelt zelf Belgian waffles met aardbeien, slagroom en bacon.
Man Josch neemt de ommelette met potato.
Ontbijten met French toast, gebakken boterhammen met aardappelen en bacon.
We noemen het brunch zegt Jenna.

meer Jenna verhalen...»
14 augustus 2006

the other side

deel 29 van Jenna's verhaal
We gaan vanavond naar de première van een performance van Marina Abramovic. Voor het contrast. Na de opera. Marina Abramovic voert de performance op in de rotonde van het Guggenheim Museum in NY.

Marina Abramovic staat in een grote blauwe jurk in de rotonde van het Guggenheim museum en is van plan dat zeven uur vol te houden. Jenna kijkt naar de grote blauwe jurk en de bijna roerloze vrouw die zeer ernstig kijkt.
Is dit het? Is het dit? Jenna wil weten weten of het dit is.
Er loopt een vrouw met een ludieke zwart vilten hoed voorbij. Een hoed met een dartbord en twee gele pijltjes erop geprikt. Een performance trekt ander publiek dan de opera. Er is een Yoko Ono lookalike. Er is een man met gevolg. Hij draagt een zilveren oordopje. Is het een telefoon? Zijn I-pod? Security? Naast hem loopt een meisje in een strak oranje rokje en matching truitje. Ze heeft een klipboard bij zich. Ze maakt notes. Daarachter de assistente van de personal assistant die met een videocamera sjouwt. Een museum medewerker in strepen pak en badge baant de weg.
Jenna begint te giechelen. Een cultuurschok. De overgang is te groot. Gisteren het Metropolitain Opera met oude mevrouwen in avondjurken nu het Guggenheim met vrouwen met een compleet dartbort op hun hoofd. Er wordt gefilmd. Vanuit alle hoeken met veel camera’s. Ze filmen Marina Abramovic die in een grote blauwe jurk in de rotonde van het Guggenheim museum staat en van plan is dat zeven uur vol te houden.
Wat filmen ze, lacht Jenna. Er gebeurt niks. Als iets Jenna nerveus maakt is het rust. Als iets Jenna nerveus maakt is het dat ze niet weet wat er gaat gebeuren. Jenna begint te giechelen.
Ze doet iets met haar handen, zeg ik. Ze zoekt contact met het publiek. Het is energieoverdracht. Met haar handen probeert ze de energie te beïnvloeden. Ons gegiebel verstoort haar stemming, zeg ik.
Marina draait haar lichaam een kwartslag en kijkt recht in de ogen van Jenna. Ze kijkt eerder bestraffend dan energieoverdragend. Ze kijkt alsof we stoute kinderen zijn die niet naar haar luisteren. Het helpt niet de slappe lach blijft.
Er hangt een heilige sfeer in het Guggenheim. Een bezoeker vraagt zacht fluisterend uitleg aan een suppoost.
Wat is de betekenis van de armbewegingen die Marina maakt.
Er zijn een paar sequels, zegt de suppoost.
De gespreide armen. Die zijn net geweest. De open armen. Deze beweging is nieuw. Die heb ik vanavond nog niet gezien. Ik denk dat ze.. Ik denk dat...I think you could call it..The touching of the womb.
Het is the touching of the womb zeg ik tegen Jenna.
Jenna met de baby York in buik. Sorry, zegt Jenna. die nog aan het bijkomen is van het schrikbeeld dat ze zeven uur lang naar een bijna bewegingsloze vrouw in een grote blauwe jurk zal moeten staren. Sorry, hier ben ik te nuchter voor en ik moet even zitten, zegt Jenna.


meer Jenna verhalen...»
11 juli 2006

action pants genital panic

deel 28 van Jenna's verhaal

We gaan vanavond naar de première van een performance van Marina Abramovic. Voor het kontrast. Na de opera.
Hou ik daarvan, vraagt Jenna’s man.
Ze heeft ooit in een performance met een scheermesje de Rode Ster in haar buik gesneden.
Dan hou ik er niet van, zegt Josch Jenna's man.
Lees de flyer. ‘Seven Easy Pieces van Marina Abramovic. Ze is een van de pioniers van de performance kunst. Haar lichaam is middel en medium. Het gaat om uithoudingsvermogen. Marina onderzoekt fysieke grenzen. Mentale grenzen. Ze heeft pijn weerstaan. Uitputting. Gevaar. Het is een quest naar transformatie. In Seven Easy Pieces zal ze een aantal performances van haar collega’s heropvoeren. Er is weinig documentatie overgebleven uit de kritieke beginperiode van de performance kunst. Ooggetuigen verklaringen en foto’s geven geen compleet beeld van een stuk. Seven Easy Pieces onderzoekt of het mogelijk is om van een performance een repertoire stuk te maken dat heropgevoerd kan worden.’
Is het met naakt, vraagt Jenna’s man.
Marina Abramovic heeft ‘Action Pants, Genital Panic’ van Valie Export opgevoerd in de rotonde van het Guggenheim Museum in NY.
Valie Export liep in 1969 een drukke bioscoop in München binnen in een spijkerbroek waar ze het kruis uitgeknipt had. Ze liep het gangpad op en neer en gaf het publiek open zicht op ‘de realiteit van een echt vrouwelijk lichaam’ in plaats van ‘het passief genieten van vrouwen’ op het filmdoek. Haar ‘Action Pants, Genital Panic’ joeg het publiek massaal de zaal uit. Marina Abramovic voert de performance op in de rotonde van het Guggenheim Museum in NY. Ze zit met een machinepistool in de hand. Laarzen aan. Spijkerbroek zonder kruis. Zonder de originele context blijft alleen een grafisch symbool over. Een grafisch symbool. Hoe wapent een performance kunstenaar zich tegen kwetsbaarheid. Een performance kunstenaar wapent zich tegen kwetsbaarheid door focus en concentratie. Dat staat in een recensie.
En daar gaan wij naar toe, zegt Jenna. Naar een grafisch symbool?
Wij gaan naar ‘Entering the other side’
En dat gaat over....?
Staat er niet bij. Het is de première van een nieuwe performance. Speciaal voor dit project gemaakt. Iets met naakt en bloed, denk ik.
Dan ga ik niet mee, zegt Josch.

meer Jenna verhalen...»
11 juli 2006

waiting for the star

deel 27 van Jenna's verhaal
Sta met Jenna en haar man bovenaan de gouden trap van de Metropolitan. Een man in een kilt, zegt Jenna.
Het is David. Hij ziet ons niet. Dat is misschien beter. Dat hij ons niet ziet. Het gesprek zou over zijn rokje gaan. Ik zou iets over zijn kleding zeggen. Beter dat hij ons niet ziet.
Kijk opzij. Deze man ken ik ook. Kijk recht in zijn gezicht. Hij loopt naar me toe. Dat weet ik wel, wie jij bent. Hij kijkt verbijsterd.
Eine oet Meestreech, zegt hij. Geit ut of geit ut neet.
Ut geit, zeg ik.
Hoe vind je het?
Merk je dat Nataly niet zingt?
Merk je niks van. Maureen zingt heel mooi.
Maureen kan de rol wel zingen, maar ze heeft het nog nooit helemaal gezongen, zegt de vader van de regisseur.
Eine oet Mestreech in NY. Ik zat net met de minister van Binnenlandse Zaken van België aan tafel...
De voorstelling is afgelopen. De zangers komen één voor één door het gouden voordoek op om hun bravo’s en brava’s in ontvangst te nemen.
De zaal stroomt leeg. De regisseur, de decorontwerper, de kostuum-
ontwerper en David komen op door het gouden gordijn om toejuichingen te ontvangen. Ze zien ruggen en lege stoelen. De mensen zijn al naar huis.
Nou ja, zegt Jenna. Wat onbeleefd. Waarom doen ze dat?
Waarom doet het publiek dat, vraag ik aan twee mannen die de opera gezien hebben en nu op de metro staan te wachten. Het is maandag. Het is laat. De mensen moeten morgen werken. Ze wonen in de suburbs. This is NY audience. They come for the stars. They are rude. It is rude behaviour Het zijn geen echte opera-liefhebbers. They come for the stars...

meer Jenna verhalen...»
13 juni 2006

er zijn geen diva's meer

deel 26 van Jenna's verhaal
Het goudkleurig geel gestreept stippled voordoek van de Metropolitan Opera hangt in een ingewikkelde draperie voor de toneelopening.
Het is goud. De balkons zijn goud. De lijst is goud.
De dirigent komt op. Het voordoek wordt Wagner getrokken.
De sliertjes en kwastjes van het doek omlijsten het toneel. Veel goud.
Is dit al decor, vraagt Jenna’s man.
Ik ga in de pauze zeggen, dat de mise-en-place niet goed is, zegt Jenna.
Dat zei jij toch dat de mise-en place niet goed is.
Mise-en-scène.
Je kan geen mooie mise-en-scène maken in dit decor.
Wat was dat ook alweer.
Waar ze staan op het toneel. Hoe ze staan op het toneel. Er zijn geen mooie opkomsten. Het is zo gepropt.
En dat vind je het niet goed? Jenna kijkt in het programmaboek naar foto’s van het decor. Oh, een sterrenhemel. Dat is mooi. Ik hou van sterren.
De regisseur van Roméo en Juliette houd ook van sterren. Van diva’s.
Hij zegt. Ik beschouw mijzelf absoluut niet als een diva. Er zijn regisseurs die hun diva-zijn niet kunnen verwezelijken en dan een opera gaan gebruiken om hun eigen verhaal te vertellen. Ikzelf heb er geen behoefte aan om mijn biografie te koppelen aan die van al die grootmeesters. Wat het echte probleem is...Er zijn geen diva’s meer. Een groot gemis. Een diva heeft drie eigenschappen. Ze straalt iets goddelijks uit. Ze is onbereikbaar. Ze is een klein beetje gestoord. Tegenwoordig heb je kwasi-diva’s. Diva’s zonder inhoud. Bordkartonnen poppen. Je kan alles van ze downloaden. Glamourfoto’s. Opnamen. Biografieën. Dat druist in tegen het diva-schap. Een diva moet op afstand blijven anders verdwijnt het mysterie.
[bron: Trouw]
Vanavond laat de ster het afweten. Er wordt omgeroepen.
In this evening’s performance Roméo et Juliette, the role of Juliette
will be sung by Maureen O’Flynn replacing Nataly Dessay, who is ill.

8 juni 2006

worteltjes en broccoli

deel 25 van Jenna's verhaal
Het is première van Roméo en Juliette in NY.
Rij BB stoel 101 102 103. Rear Orchestra. Honderd en vijftig dollar.
Het is bijna achteraan in de zaal. Josch gaat zitten.
Prima plaatsen, zegt hij. Josch vind het goede plaatsen.
Ik ga zitten naast een obese person. Achter me zit nog een person of size. Voor me zit een vrouw met een te groot hoofd. Ze moet erg hoesten. Ze loopt naar de staanplaatsen. Hoest. Loopt de zaal uit. Na een kwartier komt ze terug. Gaat zitten en hoest verder. Schuin naast me aan de overkant van het gangpad zit een dikke Amerikaan. Hij heeft het gewicht van drie normale volwassenen. Twee zitten in de pijpen van zijn broek en hijzelf on top. Een piramide van vlees. De man heeft een witte slobberbroek aan. Omdat hij van beneden zo breed uitloopt heeft hij een stok nodig om het evenwicht te bewaren. Op de laatste rij zit een oude mevrouw in een rolstoel met haar begeleidster. De vrouw zit onder een plaid die voortdurend herschikt moet worden op haar aanwijzing. Naar mate de avond duurt heeft de vrouw steeds meer te vertellen. Ze wordt geshüsht door de mensen om haar heen. Achter me zit een oude dame met lelijk vastzittend slijm dat ondanks aanhoudende hoestpogingen niet loskomt. Dat verwacht je niet op een gala-première. Een atmosfeer vol airborn bacillen. De ongezonde lucht blijft goed hangen onder het balcon. Een rij naar links naast Jenna’s man zit een Japanner. Hij heeft een dun plastic zakje. Er zit iets in dat hij dringend nodig heeft. De klanken van Gounod vertolkt door Natalie Dessay worden afgewisseld met zacht geknispel. Er moet weer geshüsht worden.
Dat hij dat zakje nou nog niet onder controle heeft, zegt Jenna.
De man achter me heeft ook een plastic tasje. Hij heeft voor aanvang een souvenir gekocht in de opera-shop. Hij heeft de aankoop in zijn schoot liggen en laat het zakje kraken. De vrouw met het grote hoofd is uitgehoest. Ze laat een geluidloze scheet. Hij ruikt naar groenten. Broccoli en worteltjes. Ik ruik mottenballen. De geur is traceerbaar. De man achter me.
Hij klinkt niet gezond. Hij zucht. Hij ademt diep in. Als hij weer uitademt drijft er een sterke mottenballengeur over.
De lucht verdringt de geur van mijn parfum. Vivienne Westwood.
Hoe kan adem naar mottenballen ruiken, vraag ik Jenna. Eet hij ze op?
Dat is rottingsgeur uit zijn maag, zegt Jenna.
De zaal applaudisseert.
Waarom klappen ze, zegt Jenna. Er is nog niks gebeurt.
Het is de dirigent die opkomt. De dirigent komt op.
Oh, zegt Jenna en geeft hem een applaus.


6 juni 2006

hemdsmouwen hemdsmouwen

deel 24 van Jenna's verhaal
Het is première van Roméo en Juliette in NY en David draagt een kilt.
De regisseur van de opera stelt het op prijs dat je in zijn aanwezigheid de juiste dress code hanteert. Hij heeft een voorkeur voor overdressed boven casual. Hij zal David gestimuleerd hebben om de geruite wollen rok aan te trekken die hoort bij het Schotse nationale kostuum.
De regisseur hecht erg aan de goede kleren dragen. Hij eist het van de mensen in zijn omgeving. Dat ze de goede kleren dragen. Een kunstenaar zijn... Niet hechten aan deze status display.. Hij vind het geen argument.
Ik ga toch ook niet in hemdsmouwen in de kerk zitten, zegt hij. Hemdsmouwen. Hemdsmouwen. Hij schreeuwt het bijna. Hemdsmouwen.
Het zijn de kleren. De te nonchalante kleren waar de regisseur erg boos over kan worden.
Ooit hebben we samengewerkt de regisseur en ik. Als onderdeel van zijn artistieke team probeerde ik de goede kleren te dragen om hem tevreden te houden. Ik heb het geprobeerd. Ik heb het wel geprobeerd. To blend in the crowd.
Een opera-première. De regisseur ziet mijn outfit.
Hemdsmouwen! Hemdsmouwen!
Hij is woedend. Ik sta naast zijn vrouw. Ze draagt een elegante stemmige avondjurk. Steek povertjes af naast haar.
Hemdsmouwen! Hemdsmouwen!
Wat ik ook draag mijn ware aard duikt door de kledingkeuze heen. Kunstenaar. Niet rijk. Uit een gewone familie. Net als de regisseur. Maar het is niet de bedoeling dat ik door mijn kledinggedrag hem herinner aan zijn afkomst. Hij is een gevierde operaregisseur en zo wil hij er uitzien. Hij eist van mij dat ik mijn kleding een sociale klasse upgrade. Hij wil niet meer de zoon van een middenstander zijn. Hij wil operaregisseur zijn. Zijn vrouw draagt een avondjurk. Decolleté. Twijfelt of ze wel of niet een ketting op haar blote huid zal dragen. Wel of niet een juweel dragen om de gaafheid van haar huid te accentueren. Een jurk van zijde. Wijd uitlopend in bollende lagen. Haar radius uitbreidend met wel een halve meter.
Max Mara, zegt ze. Van Max Mara. Ken je niet?
Nee ken ik niet, zeg ik.
De regisseur kijkt me de hele avond niet meer aan. Ik heb hem te erg beledigd met mijn casual premiere kledingkeuze.
Hemdsmouwen! Hemdsmouwen!
Nu, jaren later, sta ik met een plastic flûte champagne op de trappen van het operagebouw in NY. Ik draag een ultramarijn fluwelen pak en een vilten zwarten hoedje. De vrouw van de regisseur draagt een lange zwarte jurk, een groen bloesje, diep decolleté met kanten BH zichtbaar.
Ze monstert mijn kleren. Je ziet er exotisch uit, zegt ze.

4 juni 2006

opening night

deel 23 van Jenna's verhaal
Vanavond met Jenna en haar man naar de Metropolitan Opera.
Het is de opening night van Roméo en Juliette in het Metropolitan NewYork. Het opera-gebouw is ontworpen door architect Wallace K. Harrison. Het is gedacht op een grandioze entree van de gasten. Over het plein aanlopend zie je de Oost-facade. Een glazen pui met vijf gelijke bogen van travertijn. Achter de ramen chandeliers. Een grote Bollywood showtrap leidt naar de parterre.
In de lobby muurschilderingen van Marc Chagall.
We komen niet aan via het plein. We komen aan met de metro zoals de meeste gasten. De metro leidt via een tunnel naar een ondergrondse zij-ingang. Het licht is gedempt. Als de ogen gewend zijn aan het donker zie je waarom. Het licht verzacht de gezichten. Gezien de gemiddelde leeftijd van de toeschouwers is dat ook wel nodig. Champagne, zegt Jenna’s man. De champagne wordt in plastic flûtes geschonken. Wegwerpglazen. Jurken kijken, zegt Jenna. We gaan in de zaal zitten om jurken te keuren. Jenna heeft verstand van jurken. We gaan zitten. Orchestra rij BB stoel 101 102 103. Kaartjes van 150 dollar per stuk. Rij BB is rij 28 in de zaal. In de zaal. Achter in de zaal. Het is ver weg van het toneel, rij 28. Er zijn nog twee rijen achter BB en daarachter drie rijen standing room. Boven rij AA tot en met CC is het balcon van de 300 dollar kaarten op de parterre een verdieping hoger. Het balcon beperkt het zicht op de boventiteling. De rijen onder het balcon hebben een eigen minischermpje waar het libretto op te lezen is. Ook de staanplaatsen achteraan hebben een schermpje waarop de vertaling te lezen is. Kijk naar het toneel. De lijst is goud. Het voordoek is goud. De jurken zijn goud. Blote jurken. Glitter. Blote ruggen. De vrouwen zijn mooi en uitzonderlijk lang. We zitten in de zaal en kijken naar lange vrouwen in blote jurken. Kousen! Kousen met voetjes! In open hakjes! Jenna heeft een vrouw met kousen gespot. Een vrouw met kousen met voetjes in open hakjes. Jenna heeft verstand van mode. Jenna heeft verstand van jurken. Jenna heeft verstand van pakken. Ze ziet aan een pak of het een maatpak is of niet. Ze houdt niet van gewone pakken. Er loopt een man voorbij. Hij heeft geen gewoon pak aan. Hij draagt een Schots gala-uniform. Het is David. De lichtontwerper. In een Schotse quilt. In een rokje lijkt hij nog kleiner.

3 juni 2006

the twenty five twain

deel 22 van Jenna's verhaal
Vanavond met Jenna en haar man naar de Metropolitan Opera in NY.
Roméo en Juliette speelt.
Wat zal ik aandoen? Een pak? Zal ik mijn pak aantrekken, vraagt Jenna's man. Ik trek een pak aan maar geen stropdas. Een stropdas draag ik niet en ik kleed me na het eten om want ik knoei altijd op schone kleren.
Jenna belt dat ik de oven aan moet zetten voor de hotdogs.
Ze is nog niet terug van haar classes. Ik zet de oven aan. Zelfgemaakte hotdogs zijn lekkerder, zegt Jenna
Jenna komt thuis. Trekt haar zwarte jurk aan. Ben je nog niet omgekleed, zegt ze tegen haar man. We moeten opschieten. Josch zegt niks en trekt zijn pak aan. Een stropdas draag ik niet mompelt hij. Hij keurt zijn zwangere vrouw.
Good good, zegt hij.
Jenna past nog net in haar zwarte jurkje.
We moeten opschieten, zegt Jenna..
We moeten opschieten, zegt ze en strijkt een schoon overhemd.
We moeten opschieten, zegt ze als we naar de metro lopen.
In de metro wordt iets omgeroepen.
Josch wil dat ik herhaal wat de speaker zegt. Ik versta het niet.
Berichten in de metro worden onverstaanbaar omgeroepen.
Daar doen ze hun best op. Het is niet de bedoeling dat je verstaat wat ze omroepen.
Change on the twenty five woah, zeg ik.
Good, good, zegt Josch.
Change on the twenty five mwoah, herhaal ik mezelf. Wat is woah?
Twain, zegt Josch.
Twain?
Tweeain, zegt Josch.
Train?
Change on the 25 twain, zegt Josch.
Change on the twenty five train.
Good, good, zegt Josch.
We moeten opschieten, zegt Jenna.

31 mei 2006

charity

deel 21 van Jenna's verhaal
Dat zou ik wel willen zegt Jenna's man. Een vliegveld dat naar mij genoemd is. Hoe zal ik dat aanpakken?
Alleen presidenten krijgen een vliegveld, zegt Jenna.
Je kan een unieke kunstverzameling opbouwen. Dan krijg je een eigen museum. Of geld doneren. Carnegie doneerde 350 miljoen dollar voor zijn Carnegie Hall. Dat was in 1889. Drie miljard zou dat nu zijn.

Amerikanen houden niet van belasting betalen. Ze willen hun geld vrijwillig weggeven. Liefdadigheid. Per jaar wordt er 240 miljard dollar geschonken.
Bij liefdadigheid hoort een feestje. Het is geen anonieme overboeking. Het zijn grote feestavonden waar de plaatselijke middenstand eten, drank en muziek sponsort. Verlotingen zijn het hoogtepunt van de avond. Je kan kaartjes winnen voor honkbal, een gratis weekend in een luxe hotel, een tegoedbon van een warenhuis, of een antirimpelkuur bij de lokale beautysalon.
Geef je grote bedragen dan staat je naam vermeld in het programma. De grootse gevers staan vetgedrukt bovenaan en dan naar beneden tot je bij de gewone stervelingen bent aanbeland. Amerikanen houden van hiërarchie. Bladen als Businessweek en Fortune houden nauwkeurig bij wie hoeveel geeft want van alles wordt een wedstrijd gemaakt. Er is een jaarlijkse topvijftig van de grootse gevers. Er wordt goed naar deze lijstjes gekeken. Wie staat erop en wie niet. De gevers die hun gulheid liever geheim houden zijn in het nadeel. Ze geven wel maar krijgen er geen waardering voor. Ze kunnen zelfs het verwijt krijgen vrekkig te zijn. Lijstjes met grootste gevers en bedragen met veel nullen kunnen de indruk wekken dat alle steenrijke Amerikanen begaan zijn met de minder bedeelde medemens. Dat is niet zo. De rijkste een procent van Amerika bezit veertig procent van alle welvaart en geeft daar maar twee procent van weg.
[bron: Amerikanen zijn niet gek, Charles Groenhuijsen]

Sta voor de kassa van de Metropolitan Opera en blader door de seizoensbrochure. Zestien A-vier pagina’s met namen van organisaties en particulieren die de Metropolitan Opera steunen. Om bovenaan de lijst te komen moet je 500.000 dollar en meer betalen. Heb je 60.000 dollar uitgegeven dan is je naam klein gedrukt en zonder leesbril niet te lezen. Onderaan het lijstje van 100.000 dollar en meer sponsoren staan drie anonymous donors. De 3800 bezoekers per avond zijn ook anonymous donors. De prijzen van de kaartjes varieren van 350 dollar tot 26 dollar. Wat zal ik doen vraagt een vrouw in de rij voor de kassa. Staan of zitten? Seated, zegt de suppoost. It’s worth it. De vrouw trakteert zichzelf op een family circle kaartje van 26 dollar. Family circle is een eufemistische term voor het vijfde balkon. De vijfde verdieping.
Het Met heeft 3800 seats waarvan 265 standing.
Wil je zitten of staan, vraag ik Jenna. Jenna’s man gelooft het niet dat er staanplaatsen zijn. Je overweegt toch zeker niet om een twintig weken zwangere vrouw te laten staan tijdens een opera, zegt Jenna.

20 mei 2006